Niemcy z rekordową sprzedażą pomp ciepła i obawami o przyszłość

Producenci w Niemczech w 2023 r. sprzedali więcej pomp ciepła niż kiedykolwiek w historii. Ten rekord nie uspokaja jednak branży, szczególnie że koniec roku przyniósł ostre wyhamowanie trendu wzrostowego. 

Niemieckie Stowarzyszenie Pomp Ciepła (Bundesverband Wärmepumpe, BWP) podało, że w minionym roku sprzedano w Niemczech 356 tys. pomp ciepła. To więcej niż przewidywane w prognozach 350 tys. urządzeń.

Taki poziom sprzedaży oznacza jednocześnie, że po raz drugi z rzędu sprzedaż pomp ciepła wzrosła w Niemczech o ponad 50 proc. względem roku wcześniejszego. Według danych BWP w 2022 r. sprzedano ich bowiem 236 tys. – o 53 proc. więcej niż w roku 2021. Zdecydowanie najwięcej (205 tys.) sprzedanych urządzeń stanowiły pompy ciepła typu powietrznego.

REKLAMA

Trudny początek 2024

Jak podkreśla BWP, branża udowodniła, że jest w stanie wyprodukować i zainstalować 500 tys. pomp ciepła rocznie. Tyle właśnie potrzeba, by osiągnąć cele wyznaczone przez niemiecki rząd dla sektora budowlanego.

Po raz drugi z rzędu sprzedaż pomp ciepła rośnie o ponad 50 proc. W ten sposób branża pokazała w ostatnich latach, że jest gotowa do konsekwentnego zwiększania sprzedaży pomp ciepła. Poczyniono ogromne inwestycje w rozbudowę mocy produkcyjnych i szkoleniowych, a także przygotowano się na wzrost sprzedaży pomp ciepła. Gdyby to zależało tylko od naszych możliwości, cel 500 tys. pomp ciepła uzgodniony z rządem niemieckim byłby osiągalny już w tym roku. Cel polityki klimatycznej wynoszący 6 mln pomp ciepła do 2030 r. jest również osiągalny, jak pokazała branża – komentuje Claus Fest, prezes zarządu BWP.

Dyrektor zarządzający BWP Martin Sabel ostrzega jednak przed trudnym pierwszym półroczem 2024 r. w związku z dużą niepewnością konsumentów, spowodowaną dyskusją wokół dotacji oraz ustawy o efektywności energetycznej budynków. Wskazuje, że już w drugiej połowie 2023 r. widoczny był wyraźny spadek sprzedaży pomp ciepła.

Trend sprzedaży spada od czerwca 2023 r. Ostatnie załamanie w grudniu 2023 r. jest szczególnie niepokojące – w porównaniu z poprzednim rokiem odnotowaliśmy spadek sprzedaży o ponad 40 proc. Niestety jest to dokładnie to, przed czym ostrzegaliśmy od lata w związku z malejącą liczbą wniosków o dofinansowanie. Jeśli warunki ramowe nie ulegną poprawie, a politycy nie będą aktywnie interweniować, spodziewamy się, że sprzedaż pozostanie na tym samym poziomie lub nawet spadnie w roku 2024 – mówi Martin Sabel.

Jak podkreśla, Niemcy muszą jednak kontynuować pozytywną dynamikę z poprzednich dwóch lat, żeby zrealizować wyznaczone cele.

REKLAMA

Dotacje na pompy ciepła nie wystarczą

Niemieckie Stowarzyszenie Pomp Ciepła uważa, że kluczowe dla dalszego zwiększania zainteresowania pompami ciepła jest zmiana cen energii elektrycznej. Prezes BWP podkreśla, że choć po agresji Rosji na Ukrainę i wzroście cen gazu konsumenci zwrócili się w kierunku czystych i bezpiecznych źródeł energii i ciepła, to teraz wstrzymuje ich niepewność dotycząca cen energii dla użytkowników pomp ciepła.

Wysokie ceny gazu szybko sprawiły, że zmiana stała się ekonomicznie opłacalna. W rezultacie sprzedaż [pomp ciepła – red.] gwałtownie wzrosła w pierwszej połowie 2023 r. – o około 100 proc. w porównaniu z rokiem poprzednim – wyjaśnia Claus Fest. – Jednak bardzo destrukcyjna i wprowadzająca w błąd debata wokół ustawy o efektywności energetycznej budynków oraz długie oczekiwanie na nowe ramy dotacji wyraźnie sparaliżowały rynek, zwłaszcza w ostatnim kwartale.

Stowarzyszenie podkreśla, że politycy nie mogą spocząć na laurach po przyjęciu nowego programu dotacji i ustawy o efektywności energetycznej budynków. Kluczowym czynnikiem w osiągnięciu celów klimatycznych w sektorze budowlanym są bowiem ceny energii. Obecnie nie zachęcają one do instalacji pomp ciepła.

Jak wyjaśnia BWP, dopiero gdy stosunek cen gazu do cen energii elektrycznej wynosi 1:2,5 lub mniej, przejście na pompę ciepła staje się atrakcyjne. Tymczasem energia elektryczna do zasilania pomp ciepła nadal podlega w Niemczech dwukrotnie wyższym podatkom i opłatom niż gaz ziemny. – Chodzi po prostu o stworzenie uczciwych warunków konkurencji i zapewnienie, że paliwa kopalne nie będą dalej faworyzowane – podkreśla Martin Sabel.

Według założeń rządu federalnego pompy ciepła mają być obowiązkowym standardem w budownictwie już od roku 2024.