Czy pompy ciepła są wydajne w zimnym klimacie?

Pompy ciepła stały się popularnym wyborem jako nowoczesne urządzenia do ogrzewania domów. Ich zastosowanie może obniżyć koszty związane z ogrzewaniem (w sprzyjających warunkach nawet o połowę względem kotłów gazowych), szczególnie w przypadku wykorzystania do ich zasilenia energii z własnej instalacji fotowoltaicznej. Na temat pomp ciepła krąży jednak wiele mitów – jeden z nich dotyczy tego, że nie działają w zimnym klimacie.

W ramach kampanii „Pompuj ciepło z głową” Polska Organizacja Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC) rozwiewa wątpliwości dotyczące sensu zastosowania pomp ciepła w zimnym klimacie.

Pompy ciepła do podgrzewania pomieszczeń wewnątrz domu wykorzystują ciepło z otoczenia. W zależności od konstrukcji różne modele mogą pozyskiwać energię z powietrza, gruntu lub wody. Ich działanie wymaga stosunkowo niewielkiej ilości energii elektrycznej w porównaniu do tradycyjnych metod ogrzewania, przy czym generują one średnio od trzech do pięciu jednostek ciepła z jednej jednostki energii zużytej. Dzięki temu są niezwykle efektywne.

REKLAMA

Funkcjonuje jednak błędne przekonanie, że w zimnym klimacie pompy ciepła nie są zbyt efektywne i skuteczne. Polska Organizacja Rozwoju Technologii Pomp Ciepła zauważa, że ta opinia nie znajduje potwierdzenia ani w faktach, ani w badaniach naukowych.

Skuteczne w surowym klimacie

Jak podaje PORT PC, w rzeczywistości pompy ciepła mogą działać skutecznie nawet w surowych warunkach klimatycznych, zapewniając efektywne i oszczędne ogrzewanie. Wybierając konkretny model pompy ciepła, należy jednak zwrócić uwagę, aby był on w stanie dostarczyć wymaganą ilość ciepła przy uwzględnieniu wpływu lokalnego klimatu.

PORT PC podkreśla, że temperatura powietrza na zewnątrz ma istotny wpływ głównie na działanie powietrznych pomp ciepła. Należą do nich pompy typu powietrze-woda wykorzystywane w wodnych instalacjach centralnego ogrzewania oraz pompy typu powietrze-powietrze stosowane w klimatyzatorach z funkcją grzania. Te urządzenia pobierają dodatkową energię z otaczającego powietrza.

W przypadku innych rodzajów pomp, takich jak gruntowe czy wodne, temperatura gruntu lub wód gruntowych, które stanowią dolne źródło ciepła, nie ulega znaczącym wahaniom niezależnie od temperatury powietrza na zewnątrz. Dzięki temu pompy te pracują w bardziej stabilnych warunkach, co z reguły w skali roku przekłada się na wyższą efektywność w porównaniu do pomp powietrznych.

W ostatnich latach nastąpił znaczący postęp technologiczny w przypadku pomp ciepła typu powietrze-woda, co sprawia, że dorównują one efektywnością pompom gruntowym. Nowoczesne modele potrafią skutecznie pozyskiwać ciepło z powietrza nawet przy ekstremalnie niskich temperaturach, sięgających -30 st. C. W sytuacji zwiększonego zapotrzebowania na ciepło, np. w przypadku gwałtownego spadku temperatury zewnętrznej lub wysokiego zużycia ciepłej wody użytkowej, mogą one być wspomagane przez grzałkę elektryczną (tzw. szczytowe źródło ciepła). Zazwyczaj jest ona fabrycznie wbudowana w te urządzenia. Dzięki temu technologia ta radzi sobie doskonale nawet w ekstremalnych warunkach zimowych.

PORT PC przekonuje, że kluczową rolę odgrywają właściwy dobór parametrów pompy ciepła, umiejętne zarządzanie jej pracą oraz właściwa eksploatacja.

REKLAMA

Pompy ciepła popularne w najchłodniejszych krajach Europy

Skuteczność pomp ciepła w bardziej wymagających warunkach klimatycznych potwierdzają liczne przykłady z krajów o jeszcze surowszych warunkach niż Polska, w których to rozwiązanie jest bardzo popularne. W Finlandii, Szwecji czy Estonii to właśnie pompy ciepła są powszechnie wykorzystywane jako główne źródło ogrzewania.

W ostatnich latach obserwuje się wzrost popularności pomp ciepła w tych krajach. Wpływa na to większa świadomość ekologiczna, a także zmiany w regulacjach dotyczących efektywności energetycznej budynków. Również rosnąca dostępność nowych technologii i rozwój modeli bardziej dostosowanych do surowych warunków klimatycznych przyczyniają się do wzrostu popytu na te urządzenia.

Jak podaje PORT PC, przytaczając wyniki badań opublikowanych w czasopiśmie „Nature Energy”, ponad połowa norweskich gospodarstw domowych wykorzystuje pompy ciepła do ogrzewania. W większości przypadków są to pompy ciepła powietrze-powietrze. Sprzedaż tych urządzeń znacznie wzrosła na norweskim rynku urządzeń grzewczych w ostatnich latach. Więcej o tym pisaliśmy w artykule: Tak rośnie sprzedaż pomp ciepła na północy Europy.

Podobny trend można zaobserwować w Finlandii, gdzie klimat jest równie surowy. To pokazuje, że mieszkańcy północnej Europy nie wątpią w skuteczność pomp ciepła jako metody ogrzewania.

Wiedza sposobem na mity

Według PORT PC pompy ciepła jako technologia często jeszcze mało znana polskim użytkownikom czasami podlegają ocenie na podstawie rozpowszechnionych mitów. Mity te często są wzmacniane przez historie nieudanych instalacji. Zdaniem organizacji jednak rzeczywisty problem leży raczej w braku podstawowej wiedzy na temat tej technologii. Dlatego przed podjęciem decyzji o zakupie pompy ciepła warto poszukać wiarygodnych, sprawdzonych źródeł informacji i rozwiać wszelkie wątpliwości.

W ramach kampanii „Pompuj ciepło z głową”  PORT PC wymienia także najważniejsze aspekty wyboru instalatora do montażu pompy ciepła. Organizacja  uczula, że nieodpowiednio dobrana pompa lub niefachowy montaż nie zapewnią efektywnej, ekonomicznej i bezpiecznej pracy urządzenia. Szerzej o tym pisaliśmy w artykule: PORT PC podpowiada, jak wybrać instalatora pompy ciepła

Więcej szczegółowych można znaleźć na stronie kampanii „Pompuj ciepło z głową”.